Het aanbod aan online foto’s is gigantisch. Op die foto’s rust bijna altijd auteursrecht. In 2020 schreven wij al over de risico’s van online gebruik van foto’s zonder toestemming. Zes jaar later is dat onderwerp alleen maar actueler. AI-systemen scannen het internet actief op auteursrechtinbreuk. Hoe zat het ook alweer met het auteursrecht? Wanneer maakt u auteursrechtinbreuk? En waaraan te denken om dit te voorkomen? U leest het in dit blog.
Auteursrecht op foto’s
Een foto is beschermd zodra die het resultaat is van vrije en creatieve keuzes van de fotograaf (denk aan setting, licht, standpunt en nabewerking.). Het auteursrecht beschermt de maker van een werk, in dit geval een foto, tegen misbruik. In beginsel is de maker van de foto de auteursrechthebbende, oftewel degene die bepaalt wat er met de foto mag gebeuren. Ziet u dus een foto op internet? Wees u er dan van bewust dat daar in de meeste gevallen auteursrecht op rust.
Wilt u gebruik maken van een foto? Dan moet u daarvoor in beginsel toestemming hebben van de auteursrechthebbende. Als er toestemming voor gebruik wordt gegeven, wordt dat meestal in de vorm van een betaalde licentie gedaan. Er moet dan voor het gebruik van de foto betaald worden. Plaatst u een foto op uw website of social media zonder dat u daarvoor toestemming hebt gekregen? Dan maakt u hoogstwaarschijnlijk auteursrechtinbreuk.
Licenties en gebruiksrecht
Om auteursrechtinbreuk te voorkomen kunt u uitzoeken wie de auteursrechthebbende van de foto is. U kunt dan afspraken maken met de auteursrechthebbende over het gebruik van de foto en de kosten. Zijn jullie akkoord over de afspraken? Dan legt u die afspraken neer in een licentieovereenkomst en betaalt u voor een licentie. Dit betekent niet dat u de auteursrechten en de foto van de auteursrechthebbende heeft gekocht. Het auteursrecht blijft van de auteursrechthebbende. De auteursrechthebbende heeft u alleen toestemming gegeven voor het gebruik van de foto volgens de afspraken, dit wordt ook wel ‘gebruiksrecht’ genoemd. In de licentieovereenkomst kunnen aan het gebruiksrecht voorwaarden worden verbonden.
Zo oordeelde de rechtbank Amsterdam in januari van dit jaar dat een sportschool zich schuldig had gemaakt aan auteursrechtinbreuk. Een fotograaf had in opdracht van de sportschool reclamefoto’s gemaakt. In de licentieovereenkomst waren de fotograaf en de sportschool een licentie overeengekomen voor gebruik op eigen website en social media van de sportschool. Voor ieder ander gebruik moest de licentie aangevuld worden, aldus de licentieovereenkomst. Alhoewel de foto’s dus in opdracht van de sportschool door de fotograaf zijn gemaakt, heeft de sportschool alsnog auteursrechtinbreuk gemaakt door zonder toestemming van de fotograaf de foto’s op externe sportplatforms te plaatsen. Aangezien dit gebruik buiten de grenzen van de licentie viel, was sprake van auteursrechtinbreuk.
Voorkom auteursrechtinbreuk
Voorkom inbreuk op auteursrechten en gebruik nooit zomaar een foto van het internet. Wilt u graag een foto gebruiken? Zoekt u dan uit wie de auteursrechthebbende van de foto is en maak passende afspraken in een licentieovereenkomst over het gebruik van de foto. Heeft u een gebruiksrecht op basis waarvan u de foto mag gebruiken? Zorgt u er dan voor dat u zich houdt aan de voorwaarden van dit gebruiksrecht, zodat u niet alsnog auteursrechtinbreuk maakt. Laat u foto’s (of andere content) in opdracht maken door een andere partij en wilt u volledige vrijheid om die vervolgens zelf te gebruiken? Maak dan duidelijke schriftelijke afspraken, waarin de auteursrechthebbende diens auteursrechten aan u overdraagt.
Hulp nodig?
Heeft u hulp nodig bij het opstellen en/of beoordelen van een licentieovereenkomst of een overeenkomst voor de overdracht van auteursrechten? Of heeft u een brief ontvangen dat u auteursrechtinbreuk heeft gemaakt? Neemt u dan contact met Hester Ellemers of Alexandra van Beelen op. Wij kunnen u adviseren over de inhoud van een licentieovereenkomst en kunnen u als advocaat ook vertegenwoordigen in een juridische procedure. Mocht u geen sterke juridische positie hebben, kunnen wij voor u onderhandelen om tot een zo gunstig mogelijke oplossing te komen.
