Terug naar blogs

Schenken op papier: let op, mogelijke veranderingen!

Schenken op papier: let op, mogelijke veranderingen!
16 juni 2022
|
Blogs

Wat is schenken op papier?

Schenken op papier heet ook wel een ‘schenking onder schuldigerkenning’. In een notariële akte wordt vastgelegd dat de schenker de begiftigde over een bepaalde tijd een bedrag zal schenken. Hiervoor wordt in de meeste gevallen gekozen wanneer de schenker op het moment niet voldoende liquiditeit heeft om over te gaan tot een contante schenking of deze liquiditeit (nog) niet wil missen. Het geld kan bijvoorbeeld vastzitten in de woning. Bij overlijden van de schenker kan de begiftigde het schuldig erkende bedrag opeisen. Deze schenking op papier kan (afhankelijk van de omstandigheden) gunstig uitpakken voor bijvoorbeeld (maar niet uitsluitend) ouders die graag hun vermogen willen overdragen aan hun kind(eren). Het geschonken bedrag komt namelijk in mindering op de nalatenschap van de overleden ouder en het kind is derhalve minder erfbelasting verschuldigd. Daartegenover komt te staan dat er over de schenking op papier wel direct schenkbelasting is verschuldigd en de ouder jaarlijks 6% rente moet vergoeden aan het kind. Deze rente vormt echter een extra onbelaste vermogensoverheveling aan de kinderen.

Het is van belang dat naast de erfrechtelijke gevolgen ook de gevolgen op het gebied van de inkomstenbelasting in de gaten worden gehouden. Door een schenking op papier verkrijgt het kind (de begiftigde) een vordering op de ouder (de schenker), welke bij het kind belast wordt in box 3. Voor de ouder ontstaat een aftrekpost in box 3. Echter, een dergelijke schenking hoeft voor de inkomstenbelasting niet altijd tot belastingbesparing te leiden. Dit doet zich namelijk voor indien de ouder weinig tot geen box 3-vermogen bezit omdat het vermogen vastzit in de woning (box 1-vermogen) en het kind aan de andere kant als gevolg van de schenking een belaste vordering heeft in box 3. Dit kan leiden tot een belastingnadeel in de familiesfeer. Of door de schenking op papier de eenmalige erfrechtelijke besparing opweegt tegen de jaarlijkse inkomstenbelastingrechtelijke gevolgen, is afhankelijk van de specifieke situatie en eventuele toekomstige wijzigingen in de Wet Inkomstenbelasting [1].

Voorbeeld schenken op papier

De verschillen tussen het wel of niet schenken op papier maken wij inzichtelijk aan de hand van een rekenvoorbeeld. In het voorbeeld wordt uitgegaan van een ouder met twee kinderen. Het vermogen van de ouder bedraagt in totaal € 500.000, waarvan € 400.000 in box 1 (eigen woning) en € 100.000 in box 3 (spaargeld en beleggingen). De kinderen hebben geen eigen woning, maar ieder wel € 20.000 aan box 3-vermogen (spaargeld).

Niet schenken op papier

Als er niet wordt geschonken op papier, vindt er pas een vermogensverschuiving plaats bij overlijden van de ouder.  De kinderen erven op dat moment elk € 250.000. Gezien de huidige vrijstellingen en tarieven voor de erfbelasting (jaar 2022) betaalt elk kind daarover ruim € 32.000 erfbelasting.

Wel schenken op papier

Als de ouder aan ieder van de kinderen € 25.000 [2] op papier schenkt, vindt er op dat moment een vermogensverschuiving van € 50.000 plaats. De ouder heeft (op papier) dan nog een vermogen van in totaal € 450.000, waarvan € 400.000 in box 1 (eigen woning) en € 50.000 in box 3 (spaargeld en beleggingen minus de schulden aan de kinderen).  De kinderen hebben dan elk een box 3-vermogen van € 45.000 (spaargeld vermeerderd met de vordering op de ouder). De vermogensverschuiving heeft allereerst tot gevolg dat er zowel door de ouder als de kinderen geen inkomstenbelasting (meer) betaald hoeft te worden over het box 3-vermogen. De vrijstelling hiervoor is namelijk € 50.650 (jaar 2022). De ouder zal wel jaarlijks 6% rente over de gecreëerde schuld van € 25.000 (dus € 1.500) aan elk kind moeten betalen. Als de ouder nog 10 jaar leeft, wordt er nog in totaal € 15.000 per kind aan rente betaald. Op het moment van overlijden van de ouder bedraagt het vermogen in totaal nog € 420.000, waarvan € 400.000 in box 1 (eigen woning) en € 20.000 in box (spaargeld en beleggingen minus de schulden aan de kinderen minus de betaalde rente). De kinderen erven dus elk € 210.000. Gezien de huidige vrijstellingen en tarieven voor de erfbelasting (jaar 2022) betaalt elk kind daarover ruim € 24.000 erfbelasting.

In het voorbeeld kunt u zien dat het schenken op papier in de betreffende situatie een erfbelastingvoordeel kan opleveren van € 8.000 per kind, ofwel € 16.000 in totaal.

Aanpassing box 3

Voor de berekening van de box 3 heffing wordt het vermogen van de belastingplichtige in drie schijven verdeeld, waarbij per schijf onderscheid wordt gemaakt in twee rendementsklassen: spaargeld en beleggingen. Op 24 december 2021 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat het box 3-stelsel in strijd is met het eigendomsrecht en discriminatieverbod van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) in de gevallen waarin het werkelijk behaalde rendement lager is dan het forfaitair berekende rendement.

In de contourennota van 15 april 2022 zijn plannen medegedeeld om per 2025 een nieuw stelsel voor de vermogensrendementsheffing (box 3) in te voeren op basis van werkelijk rendement. Deze plannen beogen de problemen zoals genoemd in de uitspraak van de Hoge Raad op 24 december 2021 weg te nemen. Er wordt verwacht dat een conceptwetsvoorstel later dit jaar voor internetconsulatie zal worden aangeboden. Indien de wetgeving eind 2023 door beide Kamers wordt aangenomen, kan dit nieuwe wetsvoorstel met ingang van het belastingjaar 2025 worden ingevoerd. Welke gevolgen dit met zich mee zal brengen zal men nog moeten afwachten.[3]

Wat te doen?

Betekent dit dat het voor ouders helemaal niet meer voordelig is om een schenking op papier aan hun kinderen te doen? Nee zeker niet, maar ook dit hangt af van de specifieke situatie én de wijzigingen die in de toekomst worden doorgevoerd. Overweegt u dit jaar een schenking op papier te doen? Neemt u dan deze plannen vast mee in uw overwegingen en laat u tijdig adviseren!

Voor vragen over dit onderwerp kunt u contact opnemen met een van onze specialisten.

[1] A.R. Autar, W. Burgerhart & F. Sonneveldt, Compendium Estate Planning, Den Haag: Sdu Uitgevers 2021

[2] Dit bedrag is in 2022 vrijgesteld van schenkbelasting indien het kind (a) niet eerder gebruik gemaakt heeft van een verhoogde vrijstelling en (b) tussen de 18 en 40 jaar oud is. Daar wordt in dit voorbeeld vanuit gegaan. Per geval moet worden beoordeeld of er al dan niet schenkbelasting verschuldigd is.

[3] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/04/15/kamerbrief-over-contourennota-voor-box-3-heffing-op-basis-van-werkelijk-rendement

Bericht delen op linkedin

Meer weten? Neem contact op met een van onze specialisten.

Gerelateerde nieuwsberichten

Al het nieuws

Blijf op de hoogte met onze nieuwsbrief

Mis niets meer en meld u aan voor onze nieuwsbrief.

Velden met een * zijn verplicht

Ik geef toestemming dat TRIP Advocaten Notarissen mijn e-mailadres gebruikt voor het toesturen van de nieuwsbrief. U kunt meer lezen in ons Privacy en cookiesbeleid.

Terug naar blogs
Contact image

Contact

Als grootste juridische adviespraktijk van Noord-Nederland staan wij centraal bij onze cliënten Wij werken in de provincies Groningen, Friesland en Drenthe (en ver daarbuiten) vanuit onze kantoren in Groningen, Leeuwarden en Assen.

Lees meer