Geschilbesluiten van de Autoriteit Consument en Markt (deel 25)
Dit blogartikel is onderdeel van een reeks waarin wij verschillende geschilbesluiten behandelen. Onderaan dit artikel vindt u de links naar de overige artikelen.
ACM beslist in geschil over transportcapaciteit
Inleiding
Partijen die een geschil hebben met de netbeheerder over de wijze waarop deze zijn taken en bevoegdheden op grond van de Elektriciteitswet 1998 of de opvolger daarvan, de Energiewet, uitoefent kunnen een dergelijk geschil voorleggen aan de Autoriteit Consument en Markt (“ACM”). In dit blogbericht bespreken wij zo’n geschilbesluit van de ACM. Deze zaak gaat over de transportverplichting van de netbeheerder.
De zaak Energienet en Sunvest – Liander
Energienet ITC B.V. (“Energienet”) en Sunvest Ontwikkeling B.V. (“Sunvest”) willen samen een zonnepark ontwikkelen en exploiteren. Zij vragen bij Liander N.V. (“Liander”) een aansluiting aan, inclusief transportvermogen voor zowel invoeding (teruglevering van elektriciteit aan het net) als afname (afname van elektriciteit van het net). Liander geeft aan dat er door drukte op het elektriciteitsnet (netcongestie) onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar is. Daarom publiceert Liander een vooraankondiging congestie voor teruglevering, gevolgd door een onderzoeksrapport over de mogelijkheden voor congestiemanagement. Op basis daarvan wijst Liander het verzoek om transportcapaciteit af. Energienet en Sunvest gaan niet akkoord met deze afwijzing en leggen het geschil voor aan de ACM.
In het geschil voeren Energienet en Sunvest onder meer aan dat Liander ten onrechte geen transportcapaciteit (zowel vast als variabel) heeft aangeboden en dat Liander deze weigering onvoldoende motiveert. Volgens hen legt Liander niet concreet uit waarom voor hun specifieke aanvraag geen transportcapaciteit beschikbaar zou zijn.
Liander stelt dat de klachten ongegrond verklaard moeten worden.
Uitspraak ACM
De ACM oordeelt dat Liander haar wettelijke verplichting om transportcapaciteit aan te bieden heeft geschonden, omdat de afwijzing van het transportverzoek onvoldoende is onderbouwd. Voor het overige – waaronder de beoordeling van de feitelijke beschikbaarheid van transportcapaciteit – wordt Liander in het gelijk gesteld.
Om te bepalen of er redelijkerwijs geen transportcapaciteit beschikbaar is, moet de netbeheerder beoordelen of de beschikbare transportcapaciteit in zijn net voldoende is om aan de gevraagde capaciteit te voldoen. De beschikbare transportcapaciteit is gelijk aan de aanwezige transportcapaciteit minus de benodigde transportcapaciteit. De aanwezige transportcapaciteit is de maximale capaciteit die een net aankan, met inachtneming van de toepasselijke netontwerpcriteria en operationele veiligheidsgrenzen. De benodigde transportcapaciteit is de capaciteit die nodig is om te voldoen aan de vraag naar transport van alle gecontracteerde aangeslotenen in een (deel)net.
Als de aanwezige transportcapaciteit op een bepaald moment niet toereikend is om de benodigde transportcapaciteit te faciliteren, ontstaat congestie: er kan dan niet aan alle gevraagde transporten worden voldaan. Is de congestie incidenteel van aard, dan moet de netbeheerder het transportprobleem oplossen overeenkomstig artikel 9.2 of artikel 9.3 van de Netcode elektriciteit. Constateert de netbeheerder op grond van artikel 9.6 of artikel 9.7 van de Netcode elektriciteit dat de aanwezige transportcapaciteit structureel niet toereikend is om in de gevraagde of de benodigde transportcapaciteit te voorzien, dan is sprake van structurele congestie. Voordat Liander een verzoek om transportcapaciteit mag afwijzen, moet zij eerst de in de Netcode elektriciteit voorgeschreven mogelijkheden onderzoeken om de gevraagde en beschikbare transportcapaciteit met elkaar in overeenstemming te brengen.
De ACM oordeelt in deze zaak dat Liander de juiste procedures uit de Netcode elektriciteit heeft doorlopen en terecht heeft vastgesteld dat er redelijkerwijs geen transportcapaciteit beschikbaar was. Onder die omstandigheden mocht Liander het verzoek om transportcapaciteit afwijzen.
Een afwijzing van een transportverzoek moet echter goed worden gemotiveerd. In dit geval verwijst Liander uitsluitend naar de uitkomsten van het algemene onderzoeksrapport over de mogelijkheden voor congestiemanagement. Dat is onvoldoende. Liander moet namelijk uitleggen waarom er juist voor deze specifieke aanvraag onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar is. Die specifieke onderbouwing ontbreekt als slechts naar een algemeen onderzoeksrapport wordt verwezen.
De ACM oordeelt daarentegen dat Liander niet in strijd handelt met haar transparantieverplichting door de zogenoemde kwartierwaarden van het net niet openbaar te maken. Uit de toepasselijke wet- en regelgeving volgt namelijk dat de netbeheerder alleen die gegevens hoeft te verstrekken die afnemers nodig hebben voor een efficiënte toegang tot het net en voor het gebruik daarvan. De kwartierwaarden – gedetailleerde meetgegevens per kwartier – vallen niet onder die gegevens, aldus de ACM. Liander is daarom niet verplicht om de kwartierwaarden van het net te delen.
Conclusie
Deze zaak, evenals eerdere uitspraken van de ACM, laat zien dat de netbeheerder een verzoek om transportcapaciteit pas mag weigeren nadat hij de in de Netcode elektriciteit (en thans de Systeemcode elektriciteit 2026) voorgeschreven stappen zorgvuldig heeft doorlopen.
Daarnaast heeft de netbeheerder een transparantieverplichting: een afwijzing van een transportverzoek moet deugdelijk en concreet worden gemotiveerd en toegespitst zijn op de specifieke aanvraag. Die verplichting is echter niet onbeperkt. De netbeheerder hoeft niet alle gegevens te delen – zoals de kwartierwaarden – zolang afnemers maar de informatie krijgen die nodig is voor een efficiënte toegang tot en het gebruik van het net.
Heeft u naar aanleiding van dit artikel een vraag, bijvoorbeeld omdat uw netbeheerder een verzoek om transportcapaciteit heeft geweigerd? Neem dan contact op met Cees Verburg of Ale van der Wielen, onze energierecht advocaten.
Dit blogartikel is onderdeel van een reeks waarin wij verschillende geschilbesluiten behandelen. Klik hieronder om de overige delen van deze reeks te lezen.
Deel 1 – Betalingstermijn van 14 dagen redelijk?
Deel 2 – De “vrij absolute” aansluitplicht van de netbeheerder
Deel 3 – Netverzwaring en de wijziging van bestaande aansluitingen
Deel 4 – De redelijke aansluittermijn bij een grootverbruikaansluiting
Deel 5 – Kan een gesloten distributiesysteem wel een hoogspanningsdeel omvatten?
Deel 6 – Het opknipverbod uit de Elektriciteitswet en de aansluitplicht van de netbeheerder
Deel 7 – De netbeheerder en het plaatsen van zonnepanelen voor eigen verbruik
Deel 8 – De aansluit- en transportplicht van TenneT bij een interconnector
Deel 9 – De redelijke aansluittermijn bij kleinverbruikaansluitingen
Deel 10 – Kosten netverzwaring voor netbeheerder
Deel 11 – Aansluitplicht netbeheerder bij gesloten distributiesysteem
Deel 12 – ACM doet uitspraak over kosten aansluiting
Deel 13 – ACM oordeelt dat de taken van de netbeheerder enkel strekt tot de eigen netten
Deel 14 – Wat is nu het gecontracteerd transportvermogen exact?
Deel 15 – Meterstanden en navorderingsnota’s
Deel 16 – Stedin handelt in strijd met regels over toekenning transportcapaciteit elektriciteit
Deel 17 – Aansluittermijn van 70 weken niet onredelijk?
Deel 18 – Klacht zonnepark gegrond door onvoldoende onderzoek door Enexis
Deel 19 – Netbeheerder mag aanbetaling vragen voor plaats in wachtrij
Deel 20 – ACM velt oordeel in geschil over de toekenning transportcapaciteit voor elektriciteit
Deel 21 – ACM over geschil wachtlijstplaatsing en afwijzingsmotivering
Deel 22 – Transporttarief gebaseerd op contract, niet op gebruik
Deel 23 – Overzetten naar N-0-net mag, maar niet zonder zorgvuldige afweging
Deel 24 – Dichtstbijzijnde aansluitpunt en aansluitkosten: ACM geeft richting
Deel 25 – ACM: Liander moet afwijzing transportcapaciteit concreet motiveren
